قطعه

1، قالب شعری است که علاوه بر هموزن بودن همه مصراع های آن، مصراعهای زوج آن، دارای قافیه می باشد. حداقل ابیات قالب «قطعه»؛ دو بیت و حداکثر معمول متداول آن، پانزده- شانزده بیت می باشد؛ ولیکن بر حسب ضرورت تا حدود چهل- پنجاه بیت و بیشتر از آن نیز گفتهاند. فرق ظاهری قطعه با قصیده در این است که در قطعه؛ اولین مصراع فرد، دارای قافیه نیست ولی در قصیده، اولین مصراع فرد، دارای قافیه است. قطعه را از آن رو قطعه گفتهاند که شبیه پاره و قطعهای از اواسط یک قصیده است.

مفاهیم ابیات قطعه؛ همه مربوط به هم است و درباره موضوع اخلاقی، پند و اندرز، تهنیت و تعزیت، تقاضا یا شکایت، هجو یا مدح و ... است. از شاعران دوره های پیشین، ابنیمین؛ انوری و از معاصران پروین اعتصامی، قطعه های زیبا و خوش مضمون سرودهاند؛ ولیکن قطعات سعدی در گلستان، به قدری مشهور شده که گاهی به صورت ضرب المثل درآمده است.

شكل قالب قطعه بر اساس چينش قافيه چنين است:

تا پايان شعر.

یک قطعه:

نوشته شده توسط حسین انوری پور در پنجشنبه چهارم شهریور ۱۳۹۵ |